Z czego składać? O papierze do origami [PL]
English summary: this post is in Polish and contains hints about origami paper, with a special focus on papers you can buy in Poland. Originally intended for print, it didn’t make it into the planned publication, so I’m now publishing it on my blog. You can use an automated translation tool built into your browser to translate into English.
Przedwstęp
Niniejszy tekst został napisany z myślą o publikacji w rocznicowym numerze Biuletynu PTO na początku 2026 roku. Ponieważ ze względów techniczno-organizacyjnych, nie zmieścił się do numeru, publikuję go na moim blogu.
Wstęp
Nie wszyscy twórcy origami przywiązują wagę do wykorzystywanego papieru. Shuzo Fujimoto składał swoje modele z tego co miał akurat pod ręką, często nawet ze stron wydartych z gazety. Dla mnie natomiast dobór odpowiedniego papieru jest ważnym krokiem na drodze od pomysłu, poprzez projekt, aż do wykonania gotowego modelu. W tym tekście prezentuję główne parametry papieru wpływające na jego przydatność do poszczególnych rodzajów origami i opisuję miejsca gdzie można nabyć ciekawe papiery, z uwzględnieniem specyfiki polskiego rynku.
Jak zainteresowałem się papierem
Moja przygoda z origami zaczęła się na poważnie gdy byłem w szkole podstawowej. Składałem wtedy wyłącznie dinozaury z Prehistoric Origami: Dinosaurs and Other Creatures Johna Montrolla, jedynej książki do origami jaką dysponowałem. Większość z nich składałem ze zwykłego papieru do drukarki albo z wyrwanych z zeszytu kartek w kratkę. Część modeli kolorowałem kredkami albo flamastrami. Nie przykładałem wtedy specjalnej wagi do papieru, bo składałem z tego co było dostępne. Nie miałem nawet świadomości jak bardzo zróżnicowany może być papier ani że jego właściwości wpływają zarówno na wygląd modelu jak i na komfort składania.
Co ciekawe, o ile pamiętam nie używałem wówczas prawie wcale papieru ze szkolnych zeszytów papierów kolorowych. Jeśli pominąć prostokątny kształt arkuszy, są one dość podobne do japońskiego papieru Kami. Posiadałem wprawdzie jedną paczkę prawdziwego Kami, otrzymanego od japońskich znajomych rodziców, ale bardzo ją oszczędzałem, traktując jako pamiątkę. Do dzisiaj pozostało mi opakowanie i kilka arkuszy.
Po pewnym czasie przestawiłem się na origami modułowe i moje potrzeby papiernicze zaczęły wypełniać głównie kostki biurowe, zawierające po kilkaset małych kwadratowych karteczek. Dostępne były zwykle jako mieszanka kilku kolorów. Najbardziej ceniłem sobie intensywnie żółte i pomarańczowe, podczas gdy pastelowe zielenie i róż mniej mi się podobały. Karteczki wydawały mi się wtedy drogie, więc wykorzystywałem wszystkie kolory. Długie moduły krawędziowe składałem z białego i kolorowego papieru xero albo innych arkuszy, które mi wpadły w ręce.
Styl mojego origami bardzo się zmienił po wyjeździe na Plener Origami w Krakowie w 2015 roku — moją pierwszą konwencję. Wróciłem z niej z głową pełną pomysłów, zafascynowany nowymi możliwościami, w tym teselacjami, które oglądałem po raz pierwszy w życiu, i które z czasem zdominowały mój repertuar. Chcąc się nauczyć składać teselacje, zacząłem szukać informacji w internecie. Obok informacji o składaniu teselacji, trafiłem na informacje o zalecanych papierach do tego typu modeli, w tym o kultowym Elephant Hide. Wówczas też trafiłem na serię recenzji różnych papierów (paper review) autorstwa Ilana Garibiego. Jeszcze w tym samym roku przy okazji wyjazdu do Niemiec mogłem, wprowadzony przez Robina Scholza, odwiedzić Modulor — ogromny berliński sklep z materiałami plastycznymi, oferujący masę różnych papierów wszelkich typów i formatów, w tym sławny Elephant Hide. Do dzisiaj mam niektóre arkusze zakupione podczas tej pierwszej poważnej wyprawy po papier.
Od tego momentu zacząłem przykładać większą wagę do papieru, badać jego właściwości, i w miarę możliwości zdobywać kolejne rodzaje w celu przetestowania. Na swojej stronie internetowej publikuję recenzje co ciekawszych papierów oraz innych materiałów nadających się do składania. Zapas, który mam w domu wystarczy mi zapewne jeszcze na wiele lat, ale mimo to gdy widzę nieznany rodzaj papieru, trudno mi się oprzeć by nie nabyć i nie wypróbować choćby arkusza.
Jak wybrać odpowiedni papier
Poniżej opisuję najważniejsze wg mnie cechy, na które warto zwrócić uwagę testując nieznany gatunek papieru.
Wygląd
Papier wpływa oczywiście na wygląd modelu. Ten aspekt najłatwiej ocenić, nawet wtedy gdy zamawiamy papier online. Występują jednak niuanse, takie jak wykończenie powierzchni (matowe, błyszczące) albo delikatna faktura, które na zdjęciach nie zawsze dobrze widać.
Gust jest sprawą indywidualną, ale wygląd papieru ma też aspekty praktyczne. Faktura i wzór papieru wpływają na to czy model dobrze wychodzi na zdjęciach, co jest istotne dla osób publikujących swoje modele w internecie. Papier wzorzysty ukrywa zgięcia. Może to utrudniać składanie, dlatego nie polecam go do nauki ani do bardziej zaawansowanych modeli. Najlepiej sprawdza się przy modelach prostych, gdzie istotny jest kształt a nie detale, albo przy origami przestrzennym, w tym modułowym. Przykładem gatunku, dla którego papier wzorzysty właściwie nigdy się nie sprawdza, są teselacje.
W przypadku modeli skomplikowanych albo takich gdzie istotne jest uwidocznienie detali na powierzchni modelu, zalecam papiery jednokolorowe. Jednokolorowe wcale nie znaczy nudne. Dobrej jakości papiery jednokolorowe wykazują się subtelną wariacją odcieni i faktury na całej powierzchni, dzięki czemu wyglądają naprawdę pięknie. Do tej kategorii należą m.in. Tant oraz Elephant Hide.
Papier może być malowany: wtedy kolor czy wzór znajdują się tylko na powierzchni. Po przecięciu albo zgięciu kartki, może się ujawniać kolor wnętrza papieru, rzucając się w oczy na tle nienaruszonej powierzchni. Efekt taki zachodzi zwykle w tańszych papierach, podczas gdy lepszej jakości papier barwiony wygląda dobrze nawet na zgięciach. Papier barwiony w masie jest w środku taki sam jak na powierzchni, więc zgięcia nie odsłaniają odmiennego koloru wnętrza. Mimo to, zgięcie może przybierać czasem kolor inny od otoczenia w wyniku naruszenia struktury włókien. Takie zjawisko występuje często w papierach typu kalka oraz w papierach wykonanych z włókien lnu.
Grubość
Grubość papieru z jednej strony nadaje modelowi stabilność, z drugiej jednak ogranicza złożoność modelu jaki jesteśmy w stanie wykonać. Gramatura papieru, czyli waga na jednostkę powierzchni, najczęściej wyrażana w g/m² (również: gsm, grams per square meter), jest zwykle skorelowana z grubością arkusza mierzoną w mikronach, choć nie jest to do końca to samo. Na przykład japońskie papiery Washi bywają bardzo “puszyste” i przez to znacznie grubsze przy tej samej gramaturze niż klasyczne papiery wytwarzane inną metodą. Orientacyjne gramatury: papier xero ma ok. 80 gsm, grubszy ale zdatny jeszcze do składania papier metalizowany ok. 120 gsm, tradycyjny Kami do origami tradycyjnego ok. 60 gsm, a papiery do modeli bardzo zaawansowanych mogą schodzić do 30 gsm i mniej.
Proste modele, posiadające niewiele warstw, wymagają grubszych papierów. Pudełko o cienkich ścianach złożone z cienkiej bibułki prawdopodobnie oklapnie i będzie wyglądało fatalnie. Również modele trójwymiarowe albo korugacje mogą wymagać papieru znacznie grubszego niż większość modeli.
Szczególna sytuacja ma miejsce przy składaniu modeli w dużym formacie. Na warsztaty przygotowuję często model demonstracyjny z arkusza o boku rzędu 70 cm, gdy zwykle wystarczy 15 albo 20 cm. Utrzymanie stabilności wymaga wówczas zwiększenia grubości papieru, często nawet do 160 czy 220 gsm. Przy typowej wielkości arkusza taki papier zupełnie nie nadawałby się do składania.
Kostka introligatorska to narzędzie pozwalające wykonywać ładnie wykończone i równe zgięcia. Przy modelach geometrycznych, takie ostre i precyzyjne linie są bardzo wskazane niezależnie od grubości papieru. W przypadku papierów grubszych (100 i więcej gsm), użycie kostki introligatorskiej jest właściwie niezbędne do uzyskania modelu ładnie wyglądającego, oraz do ochrony palców origamisty. Najchętniej korzystam z kostek teflonowych, które nawet na papierze o delikatnej fakturze nie pozostawiają smug po składaniu.
Typowe modele proste i średniozaawansowane składa się dobrze z papierów o gramaturze rzędu 60-80 gsm. Dolny przedział tego zakresu obejmuje np. papier typu Kami, czyli klasyczny japoński “papier do origami” sprzedawany w kwadratach, białych z jednej strony a kolorowych z drugiej. Górny koniec przedziału to papier xero (kserograficzny, zwany też papierem do drukarki). Papier xero jest dostępny także w wersji kolorowej, zarówno jako arkusze A4 jak i pocięty na kwadraty. Kupując w Polsce “papier do origami” dostaniemy praktycznie zawsze taki właśnie pocięty w kwadraty kolorowy papier xero o gramaturze 70-80 gsm, dwustronnie kolorowy i odmienny od papieru Kami.
Najcieńsze papiery, poniżej 60 gsm, są zwykle potrzebne do modeli o dużej złożoności, zawierających wiele warstw. Złożenie z grubszego papieru może być fizycznie niewykonalne albo prowadzić do modelu bardzo źle wyglądającego gdyż grubość wszystkich warstw zużyje zauważalną ilość papieru, zaburzając proporcje.
Obok wpływu na stabilność modelu, grubość wpływa na to czy papier współgra ze składanym origami. Gruby papier w inny sposób się układa i może dobrze oddawać zachowanie skóry zwierząt takich jak słoń albo nosorożec, niezależnie od koloru i faktury. Również jeśli chcemy składać albo modelować na mokro, zwykle musimy zastosować gruby papier, np. Elephant Hide (110 gsm) i podobne. Popularne przy składaniu na mokro papiery akwarelowe mają gramaturę aż 300 gsm.
Sztywność
Choć grube papiery zwykle są bardziej sztywne, a cienkie mniej, grubość i sztywność to dwa osobne parametry, które nie zawsze idą w parze. Sztywność z jednej strony zapewnia stabilność strukturalną modelu, a z drugiej wpływa na zachowanie kartki podczas składania. Papier sztywny przy składaniu “przełamuje się”, tworząc dwie sztywne płaszczyzny połączone ruchomym zawiasem. Papier miękki podczas składania “płynie”, pozwalając na deformację nie tylko w miejscu zgięcia ale także obok. Origami geometryczne, którym się zwykle param, często korzysta na sztywnym papierze, pozwalającym wykonywać ostre, precyzyjnie umiejscowione zgięcia. Taki papier pozwala też składać techniką precrease and collapse: najpierw wykonujemy szereg zgięć wstępnych, a potem prowadzimy papier po tych zgięciach, zaginając go wzdłuż istniejących linii, bez tworzenia nowych.
Papier sztywny a cienki pozwala złożyć skomplikowany model o wielu warstwach papieru, jednocześnie zapewniając precyzję i wykonywanie skomplikowanych kolapsów. Jedną z metod uzyskania papieru o takich właściwościach jest nasączenie cienkiego ale miękkiego papieru takiego jak bibuła roztworem metylocelulozy (MC), który po wyschnięciu zwiększa sztywność arkusza.
Papiery miękkie podczas zginania tworzą bardziej obłe, organiczne kształty. Takie zachowanie pomaga oddać naturalnie kształty zwierząt i ludzi w średniozaawansowanych modelach. Szczególnym przypadkiem jest papier akwarelowy, który podczas składania na mokro zachowuje się jak papier bardzo miękki, pozwalając składać model o wyżej opisanych cechach, zaś po wyschnięciu staje się bardzo sztywny, przez co zachowuje dobrze nadany mu wcześniej kształt.
Pamięć
Pamięć to parametr określający czy kartka zgięta i puszczona luźno pozostanie zgięta (dobra pamięć), czy rozłoży się z powrotem (słaba pamięć). Dobra pamięć ułatwia składanie techniką precrease and collapse. Niektóre rodzaje modeli, np. płaskie modele ze zmianą koloru, wymagają papieru o bardzo dobrej pamięci. Przykładem takiego papieru są papiery z folią, gotowe albo wykonane własnoręcznie, oraz metalizowany tissue foil z Origami Shop. Ekstremalnie słabą pamięć ma z kolei płótno: składanie origami z materiału wymaga specjalnych trików, w przeciwnym razie model całkowicie się rozłoży. Większość papierów mieści się pomiędzy tymi dwoma ekstremami.
Włókno
Papier zawiera włókna celulozy, które mogą być ułożone w jego wnętrzu na różne sposoby. Papier produkowany maszynowo przesuwa się w fabryce wzdłuż taśmociągu, co sprawia, że włókna ustawiają się częściej równolegle do kierunku jazdy. Wpływa to na właściwość zwaną kierunkiem włókna albo kierunkiem ziarna papieru. Po pocięciu papierowej taśmy na arkusze, kierunek włókna jest równoległy do jednego z boków kartki.
Kierunek włókna wpływa na zachowanie papieru podczas składania, choć wpływ ten jest subtelny i nabiera znaczenia tylko dla bardziej zaawansowanych modeli. Zgięcie jest łatwiej wykonać wzdłuż kierunku równoległego do włókna, a trudniej w kierunku prostopadłym. Trudno jest wykonać zgięcie pod kątem ostrym bardzo bliskim kierunkowi włókna: zgięcie ma tendencję do przeskakiwania tak aby szło dokładnie równolegle do włókna. Również kurczenie się papieru w wyniku składania oraz w wyniku zmian wilgotności powietrza przebiega inaczej w obu kierunkach. Mówimy, że papier jest anizotropowy, tzn. jego właściwości zależą od kierunku. Różnica w zachowaniu między kierunkiem równoległym do ziarna a kierunkiem prostopadłym bywa, zależnie od rodzaju papieru, niewielka albo bardzo duża.
Papiery wykonywane ręcznie na sicie do czerpania papieru mają kierunek włókna dużo słabiej zaznaczony niż papiery produkowane maszynowo. Jest to cecha pożądana, bo taki papier lepiej się składa: opór zginania jest zbliżony w obu kierunkach, składanie ostrych kątów staje się bardziej precyzyjne, a deformacje wynikające ze składania bardziej jednorodne.
Aby ocenić kierunek włókna, najlepiej jest wziąć kartkę papieru i wygiąć ją w łuk, bez tworzenia ostrego zgięcia. Wygięcie kartki w jednym z kierunków powinno być łatwiejsze: papier stawia mniejszy opór gdy zgięcie idzie równolegle do kierunku włókna niż w kierunku prostopadłym. Przy mniejszej wprawie, łatwiej porównywać oba kierunki korzystając z kartki kwadratowej niż z prostokątnej.
Poza preferencją dla papierów o małej anizotropii, kierunek włókna może wpływać na sposób składania niektórych modeli. Jeśli model posiada znacznie więcej zgięć równoległych albo pod małym kątem do jednego z boków niż do drugiego, warto kartkę ustawić tak by te zgięcia były równoległe do włókna. W przypadku modeli korzystających z papieru jako sprężyny (np. tradycyjna skacząca żaba), większe sprężynowanie uzyskamy składając prostopadle do włókna. Składając origami modułowe, warto zadbać aby wszystkie moduły były ustawione względem włókna identycznie. Długie moduły krawędziowe dadzą większą sztywność gdy ich długa oś będzie ustawiona równolegle do włókna.
Trwałość
Jeżeli w złożenie modelu inwestuję wiele godzin pracy, chcę aby przetrwał długi czas. Wszystkie papiery z upływem lat i pod wpływem światła słonecznego tracą kolor, a często także elastyczność, ale istnieje przepaść między papierami najtańszymi a papierami wysokiej klasy. Na początku swojej kariery składacza korzystałem głównie z taniego papieru (kolorowego papieru xero z bloczków do notatek). Taki papier po upływie kilku lat zmienia kolor na szaro-bury, a po dłuższym czasie może wręcz stać się kruchy i zacząć się dosłownie rozpadać. Wysokiej klasy papiery po wielu latach nadal wyglądają jak nowe. Takie papiery często można rozpoznać po oznaczeniach takich jak “bezchlorowy”, “bezkwasowy” i “archiwalny“. Właściwości takie mają też często papiery wytwarzane ręcznie, tradycyjnymi metodami.
Gdzie kupować papier
Ze względu na mały rynek, zaawansowane papiery do origami nie są w Polsce powszechnie dostępne w handlu stacjonarnym. Poniżej opisałem moje ulubione źródła papierów, uwzględniając polską specyfikę. Ponieważ różne rodzaje modeli wymagają różnych rodzajów papieru, moje źródła, skoncentrowane głównie na papierach do teselacji i pudełek (choć zdatnych też do wielu innych rodzajów modeli), będą prawdopodobnie nieco inne niż źródła dogodniejsze dla osób składających modele typu supercomplex.
Niektóre gatunki papieru są w kręgach origami powszechnie znane i posiadają renomę jako nadające się do określonych typów modeli. Papier taki jak Tant (ogólnego zastosowania) czy Elephant Hide (do teselacji i modeli geometrycznych) można kupić “w ciemno” bazując na tym co o nim mówią i piszą inni origamiści. W internecie znaleźć można recenzje papieru, przygotowane m.in. przez: Ilana Garibiego, przeze mnie, oraz przez inne osoby.
Wiele gatunków nie jest natomiast powszechnie znanych ani opisanych w recenzjach. W takim wypadku trzeba zdać się na własną intuicję i na podstawie dotyku i wyglądu ocenić czy papier ma szansę sprawdzić się w naszym składaniu. Oczywiście jest to łatwiejsze gdy kupujemy osobiście niż online. Nawet dobra intuicja może zawieść, tak więc zakup nieznanego papieru wiąże się z ryzykiem, ale także z szansą odkrycia nowego zdatnego do składania gatunku. Wiele papierów jest sprzedawanych w paczkach zawierających wiele arkuszy albo w pojedynczych arkuszach dużego formatu. Niestety, koszt ewentualnych niewykorzystanych arkuszy w przypadku gdy już po pierwszym okaże się, że papier nam nie posłuży, jest wliczony w cenę eksploracji.
Wszelkie informacje podaję według mojego stanu wiedzy na kwiecień 2026.
Sklepy stacjonarne
Choć nie kupimy w Polsce w sklepie stacjonarnym Elephant Hide ani Tant, dostępne jest kilka rodzajów papieru o dobrych właściwościach do origami.
Łatwo dostępny jest papier pakowy (zwany też natronowym albo papierem typu Kraft): mocny, produkowany w różnych grubościach i nadający się do wielu typów modeli. W sklepach papierniczych i plastycznych trafia się czasem taki papier pocięty w kwadraty. Sprzedawała je też na Plenerach Origami Halina Rościszewska. Papier typu Kraft w formie rulonów można często znaleźć w księgarniach i sklepach papierniczych jako papier do pakowania prezentów. Najłatwiej rozpoznać go po charakterystycznych prążkach, choć zdarzają się też wersje bez. Dostępny jest w naturalnym brązie albo w wersji kolorowej, czasem dwustronnej. Sklepy plastyczne sprzedają notesy z papierem Kraft w małych i średnich formatach.
W niemal każdym sklepie plastycznym lub papierniczym można kupić papiery metalizowane (zwane też perłowymi). To ozdobne, dostępne w wielu kolorach i dość grube papiery (120 gsm oraz większe gramatury, nie nadające się do zwykłego składania), dobre do składania pudełek, gwiazdek i niektórych teselacji. Często dostępne są jako arkusze A4, co ogranicza ich zastosowania, ale trafiają się też większe formaty (warto poszukać online). Choć w Polsce są szeroko dostępne, nie wszędzie tak jest. W USA papiery tego typu (najczęściej występujące pod nazwą konkretnego producenta, Stardream) są znacznie mniej popularne.
W wielu sklepach plastycznych i papierniczych, a także online, można kupić “papier do origami”. Nie jest to japoński Kami, lecz kwadraty wycięte z kolorowego papieru xero. Są one przystępne cenowo i dostępne w wielu kolorach. Kolorowy papier xero można też kupić w ryzach formatu A4 i A3. Choć posiada sporo wad, jak np. małą wytrzymałość, papier tego typu nadaje się nieźle do prostych i średniozaawansowanych modeli origami. Osobiście, wykorzystuję go głównie do prototypowania i na warsztatach, ale sporadycznie składam z niego również “na czysto”.
Do tej samej kategorii co papier xero należy też większość bloczków kwadratowych karteczek do notatek. Korzystałem z nich intensywnie w okresie gdy tworzyłem dużo origami modułowego, obecnie wykorzystuję je głównie do prototypowania. Karteczki różnych producentów różnią się wyglądem, jakością i grubością. Kostki Herlitz są z papieru grubszego, o nieco “wyblakłych” kolorach. Kostki Donau mają papier cieńszy, a kolory bardziej żywe. Uwaga: najtańsze karteczki nie są wcale kwadratowe choć mogą tak na pierwszy rzut oka wyglądać. Ogólnie też karteczki takie mają niską trwałość i po paru latach zwykle blakną (to znowu zależy od producenta).
Prawdziwy japoński papier Kami w sklepie stacjonarnym można w Polsce, wg mojej wiedzy, kupić tylko w jednym miejscu, w sklepie japońskim Muji w Warszawie. Jest dostępny tylko jeden rodzaj, paczka piętnastocentymetrowego Kami w różnych kolorach.
W każdym supermarkecie jest do kupienia papier śniadaniowy, nadający się do teselacji oglądanych pod światło. Podobne właściwości mają inne cienkie papiery typu pergaminowego, używane np. w kwiaciarniach albo w gastronomii. Pojedynczy arkusz można czasem dostać w takim zakładzie, zaś hurtowe ilości zamówić w branżowej hurtowni albo online. Papiery typu glassine są stosowane jako przekładka w pudełkach z czekoladkami oraz w modelarstwie i można je pozyskać w podobny sposób w odpowiednich sklepach, hurtowniach i online.
Sklepy plastyczne oferują szeroki wybór papierów, choć zwykle z myślą o malarzach i grafikach niż origamistach. Niemniej, odwiedzając taki sklep można często znaleźć obok papierów typu Kraft i metalizowanych, również inne papiery zdatne do składania, często dostępne w dużych formatach. Zwykle jest spory wybór papierów akwarelowych (do składania na mokro), choć nie każdy sklep prowadzi najlepszy do tego celu (i chyba najdroższy) papier Arches. Trzeba poeksperymentować. Mi sprawdziły się nieźle m.in. papiery Ingres (miękki, ale do niektórych modeli OK) i Accademia (podobnie jak wiele papierów dla plastyków, niestety dostępny tylko w bieli). Często sekcja “papiery ozdobne” pozwala odkryć jakieś perełki. Sklepy Paper Concept oferują sporo interesujących papierów o rozsądnych gramaturach (do ok. 120 gsm), ale niestety głównie w formacie A4, za małym do bardziej skomplikowanych modeli.
Ciekawym a nieoczywistym miejscem dla konesera papierów są sklepy dla archiwistów i konserwatorów zabytków, w większości oferujące także sprzedaż online. Można w nich znaleźć różne odmiany japońskich Washi, praktycznie nie występujących w sklepach plastycznych, a także metylocelulozę czy kostki introligatorskie. Z założenia, oferowane papiery są trwałe (i drogie).
Internet
Sprzedaż internetowa pozwala funkcjonować sklepom oferującym produkty dla niszowej grupy jaką są origamiści. Specjalistycznym sklepem z bogatym wyborem papierów przeznaczonych specjalnie do origami jest Origami Shop. Wysyłka nadawana jest z Francji, a więc jej koszt pozostaje rozsądny w porównaniu z zamówieniami z USA czy Japonii. W Niemczech działa m.in. sklep internetowy Miyabi oferujący spory wybór japońskich papierów, w tym Tant. Z wysyłki z USA dawno nie korzystałem, ale ostatnim razem kupowałem w Kim’s Crane, oferującym duży wybór papierów. Sklepy internetowe prowadzą też niektóre towarzystwa origami, np. BOS (British Origami Society), CDO (Włochy) i OrigamiUSA. Część z nich do zakupów wymaga członkostwa w odpowiednim towarzystwie albo oferuje członkom zniżki.
Sprzedaż internetową prowadzi obecnie wiele sklepów plastycznych oraz specjalistycznych sklepów dla archiwistów i konserwatorów zabytków. Ich asortyment opisałem w rozdziale o sklepach stacjonarnych. Warto poszukać w internecie, zarówno polskim jak i w ościennych krajach, szczególnie jeśli szukamy konkretnego typu papieru. Można też zapytać o opcję wysyłki znalezione w internecie sklepy stacjonarne. Istotnym ograniczeniem, szczególnie przy dużych formatach, może być koszt wysyłki.
Oprócz indywidualnych sklepów, w przestrzeni online działają platformy handlowe takie jak Allegro, Amazon czy AliExpress. Oferują one zróżnicowany asortyment - warto poszukać zarówno konkretnych rodzajów papieru jak i szerszych haseł takich jak “papier japoński”. Na platformach takich są też często obecne wspomniane wyżej firmy posiadające własne sklepy online i stacjonarne z papierem. Na jednym z serwisów widziałem usługę cięcia papieru — zamawiamy papier kolorowy xero w formacie A4 lub A3 i za drobną dopłatą zlecamy jego pocięcie według przysłanego przez nas schematu. Możemy np. zamówić papier pocięty w kwadraty zamiast prostokątów albo w małe karteczki do origami modułowego. Choć portale e-commerce ogólnego przeznaczenia oferują uboższy asortyment niż specjalistyczne sklepy dla origamistów, można na nich znaleźć ciekawe papiery, w tym praktycznie wszystko to co w sklepach plastycznych, a także papier ryżowy, bibułę, a nawet papiery specjalistyczne do origami.
Konwencje origami
Na wielu konwencjach origami sprzedawany jest papier, książki oraz inne przedmioty związane ze składaniem. Poniżej wymieniam tylko niektóre, szczególnie godne uwagi.
Na konwencjach PTO przez wiele lat towarzyszył nam właściciel jednej z warszawskich hurtowni papierniczych. Podczas Plenerów Origami papiery typu Kraft, metalizowane i kilka innych rodzajów sprzedawała Halina Rościszewska.
Bogatą ofertę papierów prezentują stoiska podczas niemieckich konwencji origami. Zwykle mamy do wyboru kilkaset wzorów piętnastocentymetrowych papierów z manufaktury Freudenberger, papiery Tant i inne japońskie papiery pocięte w kwadraty sprzedawane przez Miyabi, papiery z psychodelicznymi wzorami zaprojektowane przez Julię Schönhuber, oraz ręcznie czerpane papiery autorstwa Johna Gerarda (bardzo wysokiej klasy, w cenie od ok. 8€ za kwadrat 40 cm).
Konwencja włoska oferuje znakomicie zaopatrzony sklepik z papierami europejskimi i japońskimi, zarówno w kwadratach jak i w arkuszach wielkoformatowych. Papiery te można zamawiać także online, ale trzeba najpierw zapisać się do CDO (włoskiego towarzystwa origami).
Podróże
Wielkie metropolie, zwłaszcza posiadające uczelnie artystyczne albo dużą społeczność artystów, posiadają czasem sklepy stacjonarne zapatrzone w papiery niedostępne w Polsce. Od wielu już lat podróżując do takich miejsc, wyszukuję na mapach online sklepy plastyczne oraz sklepy wyłącznie z papierem, starając się odrzucić zwykłe sklepy papiernicze, a wyłowić te z potencjałem na ciekawsze zakupy. Znalazłszy, zabieram w podróż tubę na papier w dużych formatach oraz sztywne teczki na papiery w mniejszych arkuszach. W ten sposób udało mi się upolować wiele ciekawych papierów, choć zawsze występuje element niespodzianki i albo radość albo rozczarowanie. Udane łowy zapewniły mi m.in. Berlin, Bonn, Londyn, Amsterdam i Filadelfia. Jako kategorię samą w sobie trzeba wymienić Tokio i inne miasta Japonii, których wprawdzie sam na razie nie odwiedziłem, ale które posiadają liczne i bardzo bogato zaopatrzone sklepy z papierami, w których mogłem się zaopatrzyć dzięki pomocy innych podróżników oraz znajomych origamistów Japończyków.
Podsumowanie
Choć origami można składać ze wszystkiego, dobór odpowiedniego rodzaju papieru pozwala uzyskać efektowny wygląd modelu, a w przypadku origami o większej złożoności, może znacznie ułatwić albo w ogóle umożliwić jego wykonanie. Testowanie różnych typów papieru i sprawdzanie jak wpływają na proces składania stało się dla mnie z czasem ciekawym uzupełnieniem procesu projektowania i wykonywania modeli. Mam nadzieję, że ten przewodnik pomoże innym origamistom dobrać odpowiedni papier do swoich modeli i ułatwi decyzję podczas zakupów.
Comments